Креативті ойлау және инновациялық идеялар

Аманова Арай
Аманова Арай
XXI ғасыр дағдылары
Сынып:
Үйренудi үйрену
Бөлім:
Үйренудi үйрену
Тақырып:

Креативті ойлау және инновациялық идеялар

15.11.2026
0
PDF жүктеу WORD жүктеу
Оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтемеу):

Креативті ойлауды түсіну; бір мәселенің бірнеше шешімін ұсыну; идеяны іріктеу, жетілдіру; прототип әзірлеу.

Сабақтың мақсаты:

Қиялды, икемді ойлауды және күнделікті мәселелерге тың шешім табу қабілетін дамыту.

Тілдік мақсаттар:

Креативтілік, инновация, идея, прототип, жаңашылдық. «Басқа жолы…», «Егер … болса…» үлгісімен ұсыныс айту.

Күтілетін нәтиже:

Креативті ойлаудың маңызын түсіндіреді; бірнеше шешім ұсынады; таңдалған идеяны таныстырады.

Бағалау критерийлері:

 Мәселені анықтайды; кемінде үш идея ұсынады; тиімді идеяны дәлелдейді.

Құндылықтарды дарыту:

Шығармашылық, бастамашылдық, еңбекқорлық, жаңашылдыққа ашықтық, табандылық.

АКТ-ны қолдану дағдылары:

 Canva/PowerPoint-та идея картасын немесе прототип жасау; ЖИ-ді идеяны толықтыру үшін жауапты қолдану.

Пәнаралық байланыс:

Көркем еңбек – дизайн; информатика – цифрлық өнім; физика – техникалық шешім; кәсіпкерлік – өнім әзірлеу.

Бастапқы білім:

Шығармашылық тапсырмалар орындаған; идея ұсыну және жоба жасау тәжірибесі бар.

Сабақ барысы

Сабақ кезеңдері Жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

Сабақтың басы

(7 минут)

1. Ұйымдастыру кезеңі (2 минут). Оқытушы білім алушылармен амандасып, сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады. Проблемалық сұрақ: «Бір мәселені шешудің қанша түрлі жолы болуы мүмкін?» Білім алушылар өз пікірлерін білдіріп, креативті ойлаудың күнделікті өмірдегі маңызы туралы ой бөліседі.

2. «Балама қолдану» әдісі (5 минут). Оқытушы білім алушыларға қарапайым заттың, мысалы, қағаз қыстырғыштың суретін көрсетеді. Тапсырма: 2 минут ішінде осы затты дәстүрлі мақсатынан тыс қолданудың мүмкіндігінше көп жолын ұсыну. Білім алушылар өз идеяларын ортаға салады. Оқытушы жауаптардың ерекшелігі мен әртүрлілігіне назар аударып, креативті ойлаудың жаңа мүмкіндіктерді көруге негізделетінін түсіндіреді.

Сабақтың ортасы

(25 минут)

1. «SCAMPER» әдісі арқылы жаңа тақырыпты меңгеру (7 минут). Оқытушы креативтілік, инновация, идея, прототип және жаңашылдық ұғымдарын түсіндіреді. Креативті ойлаудың негізгі ерекшеліктері таныстырылады: идеялардың көптүрлілігі, ойлау икемділігі, ерекшелік және идеяны жетілдіру. SCAMPER әдісінің негізгі әрекеттері түсіндіріледі: алмастыру, біріктіру, бейімдеу, өзгерту, басқа мақсатта қолдану, алып тастау және қайта құрастыру. Білім алушылар қарапайым затты немесе күнделікті әрекетті жетілдірудің мысалдарын қарастырады. «Егер … болса…», «Басқа жолы…» құрылымдарын пайдаланып, өз ұсыныстарын білдіреді.

2. Топтық жұмыс. «Идеялар бәйгесі» әдісі (8 минут). Білім алушылар шағын топтарға бөлінеді. Әр топқа күнделікті өмірде кездесетін бір мәселе ұсынылады:

- 1-топ: Мектепте немесе колледжде қағаз шығынын қалай азайтуға болады?

- 2-топ: Білім алушылардың уақытты тиімді пайдалануына қалай көмектесуге болады?

- 3-топ: Оқу кеңістігін қалай ыңғайлы әрі қызықты етуге болады? Әр топ мәселені нақтылап, оны шешудің кемінде үш түрлі идеясын ұсынады. Топ мүшелері идеяларды жаңашылдығы, жүзеге асыру мүмкіндігі және тиімділігі бойынша салыстырып, ең қолайлы шешімді таңдайды.

Бағалау критерийлері: мәселені анықтайды; кемінде үш идея ұсынады; тиімді идеяны дәлелдейді.

3. «Жедел прототиптеу» әдісі (10 минут). Топтар таңдалған идеяның қарапайым прототипін әзірлейді. Білім алушылар Canva немесе PowerPoint бағдарламасында болашақ өнімнің, қызметтің немесе шешімнің визуалды үлгісін жасайды. Қажет болған жағдайда қағазға эскиз сызуға болады. Прототипте мәселенің шешімі, өнімнің негізгі қызметі және пайдаланушыға беретін пайдасы көрсетіледі. Жасанды интеллект құралдарын идеяны жетілдіру, балама нұсқаларды қарастыру үшін қолдануға болады. Ұсынылған идеяларды білім алушылар өздері талдап, іріктейді. Әр топ прототипін қысқаша таныстырып, оның тиімділігін түсіндіреді. Бағалау критерийлері: прототип идеяға сәйкес келеді; шешімнің қолданылуын түсіндіреді; таңдалған идеяның артықшылығын негіздейді.

презентация, SCAMPER әдісінің сызбасы, жағдаяттық карточкалар, Canva, PowerPoint, жасанды интеллект құралдары, компьютер немесе смартфон.

Сабақтың соңы

(5 минут)

«Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі.

Топтар бір-бірінің прототиптерін бағалайды:

- Бірінші жұлдыз: ұсынылған идеяның тиімді тұсы.

- Екінші жұлдыз: идеяның жаңашылдығы немесе ерекшелігі.

- Бір тілек: идеяны жетілдіруге арналған нақты ұсыныс.

Білім алушылар кері байланыс негізінде өз жобаларын жақсарту жолдарын анықтайды. Оқытушы креативті ойлау тек ерекше идея ұсынумен шектелмейтінін, оны бағалау, жетілдіру және тәжірибеде қолдану маңызды екенін қорытындылайды.

дайын прототиптер, бағалау парақтары, интерактивті тақта

Рефлексия

(3 минут)

«Шығу билеті» әдісі (Mentimeter платформасы).

Білім алушылар Mentimeter платформасында үш сұраққа қысқаша жауап береді:

1. Бүгін қандай жаңа шығармашылық әдісті үйрендім?

2. Идея әзірлеу барысында қандай қиындық кездесті?

3. Креативті ойлау дағдымды дамыту үшін қандай әрекет жасаймын?

Оқытушы жауаптарды талдап, білім алушылардың сабақ мазмұнын меңгеру және креативті ойлау дағдыларын дамыту деңгейін анықтайды.

Mentimeter платформасы, QR-код, смартфон немесе компьютер.

Пікірлер(0)