Қарым-қатынас мәдениеті және тиімді коммуникация

Аманова Арай
Аманова Арай
XXI ғасыр дағдылары
Сынып:
Үйренудi үйрену
Бөлім:
Үйренудi үйрену
Тақырып:

Қарым-қатынас мәдениеті және тиімді коммуникация

15.11.2026
0
PDF жүктеу WORD жүктеу
Оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтемеу):

Вербалды және вербалды емес қарым-қатынасты ажырату; белсенді тыңдау; пікірді жүйелі жеткізу; кері байланыс беру.

Сабақтың мақсаты:

Ойын анық жеткізу, белсенді тыңдау, сыйластықпен сөйлесу және сындарлы кері байланыс жасау дағдыларын қалыптастыру.

Тілдік мақсаттар:

Коммуникация, белсенді тыңдау, кері байланыс, ым-ишара, эмпатия. «Сені дұрыс түсінсем…», «Менің ұсынысым…» тіркестерін қолдану.

Күтілетін нәтиже:

 Қарым-қатынас түрлерін ажыратады; тыңдау ережесін сақтайды; әдепті диалог жүргізеді.

Бағалау критерийлері:

Қарым-қатынас түрлерін атайды; белсенді тыңдау тәсілін қолданады; нақты кері байланыс береді.

Құндылықтарды дарыту:

Сыйластық, әдептілік, толеранттылық, жанашырлық, өзара түсіністік.

АКТ-ны қолдану дағдылары:

Бейнеүзінді талдау; онлайн пікір жинау; жұптық диалогты аудио/бейне арқылы талдау.

Пәнаралық байланыс:

Қазақ тілі – сөйлеу мәдениеті; әдебиет – диалог; психология – эмоция мен эмпатия; шет тілі – коммуникация.

Бастапқы білім:

Күнделікті сөйлесу және пікір алмасу тәжірибесі бар; сыпайы қарым-қатынас этикетін біледі.

Сабақ барысы

Сабақ кезеңдері Жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

Сабақтың басы

(7 минут)

1. Ұйымдастыру кезеңі (2 минут). Оқытушы білім алушылармен амандасып, сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады. Ой қозғау сұрағы: «Адамдар бір тілде сөйлесе де, неліктен кейде бір-бірін түсінбейді?»

2. «Сөзсіз түсін» тапсырмасы (5 минут). Оқытушы білім алушыларға әртүрлі эмоцияларды білдіретін ым-ишаралар мен мимикаларды көрсетеді. Білім алушылар олардың қандай мағына беретінін анықтайды. Талқылау сұрақтары: - Ақпаратты сөзсіз жеткізуге бола ма? - Қарым-қатынаста дауыс ырғағы мен дене қимылы қандай рөл атқарады? - Тиімді қарым-қатынас үшін қандай дағдылар қажет? Оқытушы жауаптарды қорытындылап, вербалды және вербалды емес коммуникация ұғымдарына тоқталады.

презентация, интерактивті тақта, эмоциялар бейнеленген суреттер немесе қысқа бейнеүзінді.

Сабақтың ортасы

(25 минут)

1. Жаңа тақырыпты түсіндіру (7 минут). Оқытушы тиімді коммуникацияның негізгі қағидаларын түсіндіреді. Негізгі ұғымдар қарастырылады: - Вербалды коммуникация – сөз арқылы ақпарат алмасу. - Вербалды емес коммуникация – ым-ишара, мимика, дене қимылы және дауыс ырғағы арқылы ақпарат жеткізу. - Белсенді тыңдау – әңгімелесушінің сөзін мұқият тыңдап, түсінгенін нақтылау. - Эмпатия – өзге адамның сезімі мен көзқарасын түсінуге ұмтылу. - Сындарлы кері байланыс – адамның жеке басын бағаламай, нақты әрекетіне қатысты пікір мен ұсыныс білдіру. Белсенді тыңдау тәсілдері таныстырылады: сөзін бөлмеу, назар аудару, нақтылау сұрақтарын қою, айтылған ойды қайталап тұжырымдау.

2. Жұптық жұмыс. «Тыңдай білу өнері» (10 минут). Білім алушылар жұптарға бөлінеді. Бірінші қатысушы «Мен үшін табысты қарым-қатынас дегеніміз…» тақырыбында өз ойын 1 минут жеткізеді. Екінші қатысушы белсенді тыңдау тәсілдерін қолданады: әңгімелесушінің сөзін бөлмейді, нақтылау сұрақтарын қояды және «Сені дұрыс түсінсем…» тіркесін пайдаланып, негізгі ойды қайталайды. Кейін қатысушылар рөлдерін ауыстырады. Жұптар бір-біріне кері байланыс беріп, тыңдау барысында кездескен қиындықтарды талқылайды. Бағалау критерийлері: әңгімелесушіні бөлмей тыңдайды; нақтылау сұрағын қояды; негізгі ойды дұрыс тұжырымдайды.

3. Топтық жұмыс. «Қарым-қатынас жағдаяттары» (8 минут). Білім алушылар үш топқа бөлініп, жағдаяттарды талдайды.

1-топ: Топтық жұмыста екі білім алушының пікірі сәйкес келмейді. Ортақ шешімге қалай келуге болады?

2-топ: Досыңыз сіздің пікіріңізді тыңдамай, сөзіңізді жиі бөледі. Өз ойыңызды қалай әдепті жеткізесіз?

3-топ: Топ мүшесі тапсырманы уақытында орындамады. Оған ренжітпей, сындарлы кері байланысты қалай беруге болады? Әр топ жағдаятты қысқаша сахналап, тиімді қарым-қатынас тәсілдерін көрсетеді. Білім алушылар «Менің ұсынысым…», «Сені дұрыс түсінсем…» тіркестерін қолданып, өз шешімдерін негіздейді. Бағалау критерийлері: әдепті диалог жүргізеді; өз ойын жүйелі жеткізеді; нақты әрі сындарлы кері байланыс береді.

презентация, жағдаяттық тапсырмалар жазылған карточкалар, белсенді тыңдау ережелері, смартфон, Padlet платформасы.

Сабақтың соңы

(5 минут)

«Тиімді коммуникацияның үш ережесі» қорытынды тапсырмасы. Білім алушылар сабақ барысында меңгерген білімдерін жинақтап, төмендегі сұрақтарға жауап береді:

1. Вербалды және вербалды емес коммуникацияның айырмашылығы қандай?

2. Белсенді тыңдау қарым-қатынас сапасына қалай әсер етеді?

3. Сындарлы кері байланыс берудің қандай ережелерін сақтау қажет? Білім алушылар тиімді қарым-қатынастың үш негізгі ережесін тұжырымдайды. Оқытушы коммуникацияның табысты болуы өз ойын анық жеткізуге ғана емес, өзгелерді тыңдай білуге, сыйластық танытуға және түсіністікпен әрекет етуге байланысты екенін қорытындылайды.

презентация, интерактивті тақта, Padlet платформасы.

Рефлексия

(3 минут)

«3–2–1» әдісі (Wordwall платформасы). Білім алушылар Wordwall платформасындағы интерактивті тапсырма арқылы сабақ бойынша кері байланыс береді:

- 3 – тиімді қарым-қатынас жасаудың үш маңызды ережесін атайды.

- 2 – өз бойында дамытқысы келетін екі коммуникациялық дағдыны анықтайды.

- 1 – күнделікті қарым-қатынаста қолданатын бір жаңа тәсілді ұсынады. Оқытушы жауаптарды талдап, сабақ мақсатына қол жеткізу деңгейін анықтайды.

Wordwall платформасы (wordwall.net), интерактивті тақта, смартфон.

Пікірлер(0)