Педагог-психолог қызметіндегі рефлексивті процестер
Педагог-психолог қызметіндегі рефлексивті процестер
| Оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтемеу): | Педагог-психолог қызметіндегі рефлексивті процестердің рөлін түсіну; кәсіби әрекетті деректер, өз ұстанымы және қатысушының кері байланысы негізінде талдап, қолдау әрекетін жетілдіру. |
| Сабақтың мақсаты: | Кәсіби әрекетке дейінгі, әрекет барысындағы және әрекеттен кейінгі рефлексияның қызметін түсіндіру; шартты жағдаяттағы дерек пен маманның жорамалын ажырату; қолдау әрекетін нақтылауға арналған сұрақтар мен нәтижені бақылау жоспарын әзірлеу. |
| Тілдік мақсаттар: | Білім алушылар кәсіби әрекетті бейтарап сипаттайды, өз пайымын талдайды және қолдау ұсынысын негіздейді. Негізгі ұғымдар: рефлексивті процесс, кәсіби ұстаным, өзіндік бақылау, белсенді тыңдау, кері байланыс, қолдау, құпиялылық. Сөйлеу үлгілері: «Мен байқаған дерек — …»; «Менің бастапқы жорамалым — …»; «Оны нақтылау үшін … сұраймын»; «Қатысушының кері байланысына сүйеніп … өзгертемін». |
| Күтілетін нәтиже: | Білім алушы рефлексияны кәсіби әрекеттің үш кезеңімен байланыстырады; жағдаяттағы нақты деректерді жорамалдардан ажыратады; үш нақтылау сұрағын, бір қолдау әрекетін және нәтижені бақылаудың екі көрсеткішін ұсынады. |
| Бағалау критерийлері: | 1. Әрекетке дейінгі, әрекет барысындағы және әрекеттен кейінгі рефлексияға орынды мысал келтіреді. 2. Талдауда кемінде екі дерекке сүйеніп, өз жорамалын бөлек көрсетеді. 3. Қатысушының пікірін анықтауға бағытталған үш ашық сұрақ құрастырады. 4. Қолдау әрекетін анықталған қажеттілікпен байланыстырады. 5. Нәтижені бақылаудың екі көрсеткішін ұсынып, жеке ақпараттың құпиялығын ескереді. |
| Құндылықтарды дарыту: | Құрмет: қатысушыны тыңдау, оның тәжірибесі мен пікірін ескеру. Жауапкершілік: кәсіби шешімнің негізін және ықтимал әсерін талдау. Адалдық: дерек жеткіліксіз болғанда оны мойындау. Ынтымақтастық: қолдау қадамдарын қатысушымен келісу. Құпиялылық: оқу талдауында жеке тұлғаны анықтайтын мәліметтерді қолданбау. |
| АКТ-ны қолдану дағдылары: | Бейнематериал бойынша негізгі ойларды жүйелеу; тұлғасыздандырылған жағдаятты электрондық кестеде талдау; рефлексия жазбасын қолжетімділігі шектелген құжатта сақтау; ортақ оқу құжаттарына жеке деректерді енгізбеу. Интернет болмаған жағдайда шартты жағдаяттар мен қағаз кестелер пайдаланылады. |
| Пәнаралық байланыс: | Психология: белсенді тыңдау, өзіндік бақылау және қарым-қатынас. Педагогика: білім алушыға қолдау көрсету, педагогикалық әрекетті жетілдіру. Кәсіби этика: құрмет, құпиялылық және маманның жауапкершілігі. Қазақ тілі: бейтарап сипаттау, ашық сұрақ қою және кері байланысты нақты жеткізу. |
| Бастапқы білім: | Білім алушылар рефлексияның мәнін, дерек пен жорамалдың айырмашылығын біледі. Алдыңғы сабақтан өзге көзқарасты ескеру және бастапқы пайымды тексеру тәжірибесі бар. Ашық сұрақ пен нақтылау сұрағын құрастыра алады. |
Сабақ барысы
| Сабақ кезеңдері | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар |
|---|---|---|
|
Сабақтың басы |
Мұғалім «Маманның алдын ала жасаған жорамалы әңгімелесу барысына қалай әсер етуі мүмкін?» деген сұрақ қояды. Қатысушылар жұпта талқылайды. Мұғалім «Оқушы жауап беруге асықпады» және «Оқушы сөйлескісі келмейді» сөйлемдерін ұсынып, дерек пен түсіндіруді ажыратуды сұрайды. Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады. |
|
|
Сабақтың ортасы |
1. Бейнематериалмен жұмыс — 10 минут. Видеоны немесе тақырыпқа қатысты таңдалған үзіндісін қарайды. «Кәсіби әрекет — рефлексия сұрағы — ықтимал өзгеріс» кестесіне негізгі ойларды жазады. 2. Жағдаятты талдау — 8 минут. Шартты жағдаят ұсынылады: әңгімелесу кезінде оқушы қысқа жауап берді; жазбаша түрде ойын толығырақ жеткізді; маманның бір сұрағын түсінбегенін айтты. Жұптар маманның «оқушы ынтымақтасуға дайын емес» деген жорамалын деректермен салыстырады. Сұрақтың түсініктілігі мен жауап беру форматының ықпалын қарастырады. 3. Қолдау жоспары — 12 минут. Топтар үш кезең бойынша жоспар жасайды. Әңгімеге дейін: мақсат пен бастапқы жорамалды анықтау. Әңгіме барысында: түсінікті ашық сұрақ қою, жауап беруге уақыт беру, қолайлы жауап форматын келісу. Әңгімеден кейін: деректер мен кері байланысты талдап, келесі қадамды нақтылау. Үш сұрақ және екі көрсеткіш ұсынады: қатысушының өз ойын жеткізуге мүмкіндік алғанын бағалауы; келісілген келесі қадамның түсінікті болуы. Қолдау қажет қатысушыларға жоспар құрылымы беріледі; ерте аяқтағандар маманның өз сұрақтарын талдау өлшемін қосады. |
|
|
Сабақтың соңы |
Топтар жоспарларын таныстырады. Тыңдаушылар сұрақтардың ашықтығын, қатысушы пікірінің ескерілуін және ұсыныстардың деректермен байланысын бағалайды. Әр топ бір нақтылау енгізеді. Мұғалім рефлексияның маманға өз ұстанымын, қарым-қатынас тәсілін және қолдау әрекетінің әсерін қайта қарауға көмектесетінін қорытындылайды. |
|
|
Рефлексия |
Қатысушылар сөйлемдерді аяқтайды: «Кәсіби әрекетке дейін өзіме … сұрағын қоямын»; «Әңгіме барысында … назар аударамын»; «Әрекеттен кейін … дерегіне сүйеніп қорытынды жасаймын». Өз жоспарындағы бір негізді шешімді және жетілдіретін бір тұсын белгілейді. |
Пікірлер(0)