Рефлексивті-белсенді педагогика XX–XXI ғасырлар тоғысындағы жаңалық ретінде

Абдиркенова Акбидаш
Абдиркенова Акбидаш
Қостанай облысы
Қостанай
Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті
XXI ғасыр дағдылары
Сынып:
Үйренудi үйрену
Бөлім:
Үйренудi үйрену
Тақырып:

Рефлексивті-белсенді педагогика XX–XXI ғасырлар тоғысындағы жаңалық ретінде

11.11.2026
0
PDF жүктеу WORD жүктеу
Оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтемеу):

Рефлексивті-белсенді педагогикадағы әрекет пен рефлексияның байланысын түсіну; білім алушының өз оқуын талдауына және жетілдіруіне мүмкіндік беретін тапсырманы жоспарлау.

Сабақтың мақсаты:

 Белсенді оқу әрекеті мен оны рефлексивті талдаудың айырмашылығын түсіндіру; тапсырманы «әрекет — талдау — өзгеріс — қайта орындау» ретімен жетілдіру; оқу нәтижесі мен қолданылған тәсілді бағалайтын сұрақтар әзірлеу.

Тілдік мақсаттар:

Білім алушылар оқу әрекетін сипаттайды, таңдаған тәсілін негіздейді және өзгерісті түсіндіреді. Негізгі ұғымдар: рефлексивті-белсенді педагогика, оқу әрекеті, субъектілік ұстаным, рефлексия, кері байланыс, өзіндік реттеу, жетілдіру. Сөйлеу үлгілері: «Мен … тәсілін қолдандым»; «Бұл тәсіл … нәтижеге жеткізді»; «Қиындықтың ықтимал себебі — …»; «Кері байланыстан кейін … өзгерттім»; «Қайта орындау нәтижесінде … байқадым».

Күтілетін нәтиже:

 Білім алушы белсенді қатысу мен рефлексивті талдаудың байланысын мысалмен түсіндіреді; тапсырмаға талдау және қайта орындау кезеңдерін енгізеді; өз жұмысының бастапқы және жетілдірілген нұсқаларын критерийлер бойынша салыстырады.

Бағалау критерийлері:

 1. Белсенді әрекетке және рефлексияға тән белгілерді ажыратады. 2. Тапсырмада әрекет, талдау, өзгеріс және қайта орындау кезеңдерін қамтиды. 3. Нәтижені, қолданылған тәсілді және келесі қадамды талдауға арналған үш сұрақ құрастырады. 4. Енгізілген өзгерісті кері байланыспен немесе жұмыс нәтижесімен байланыстырып негіздейді.

Құндылықтарды дарыту:

Дербестік пен жауапкершілік: оқу тәсілін таңдап, нәтижесін бағалау. Ынтымақтастық: серіктесіне нақты әрі пайдалы кері байланыс беру. Құрмет: қатені талқылағанда адамның тұлғасына баға бермеу. Өмір бойы білім алу: қиындықты анықтап, жұмысты жетілдіруге ұмтылу.

АКТ-ны қолдану дағдылары:

Ортақ электрондық құжатта жұмыс істеу; түсініктеме арқылы кері байланыс беру; құжаттың бастапқы және өзгертілген нұсқаларын салыстыру; рефлексия жазбасын электрондық күнделікте сақтау. Интернет болмаған жағдайда екі нұсқа қағазда әзірленіп, түзетулер белгіленеді.

Пәнаралық байланыс:

Педагогика: белсенді оқыту, қалыптастырушы бағалау және оқу әрекетін ұйымдастыру. Психология: метатаным, өзіндік реттеу және оқу уәжі. Информатика: бірлескен құжаттар мен нұсқалар тарихын пайдалану. Қазақ тілі: нақты нұсқаулық жазу, шешімді дәлелдеу және кері байланыс тұжырымдау.

Бастапқы білім:

 Білім алушылар рефлексияны оқиғаны жай сипаттаудан ажыратады. Оқу мақсаты, бағалау критерийі және кері байланыс ұғымдарын біледі. Алдыңғы сабақтардан тәжірибені талдап, өзгеріс ұсыну дағдылары қалыптаса бастаған.

Сабақ барысы

Сабақ кезеңдері Жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

Сабақтың басы

Мұғалім екі жағдайды ұсынады: «Топ тапсырманы орындап, жұмысын тапсырды» және «Топ тапсырманы орындап, нәтижесін критерийлермен салыстырды, тәсілін талдап, жұмысын қайта жетілдірді». Қатысушылар айырмашылықты анықтайды. «Белсенді жұмыс жасау оқу тәсілін түсінуге әрдайым жеткілікті ме?» сұрағын талқылайды. Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.

https://www.youtube.com/watch?v=8E0tXwV1PB4

Сабақтың ортасы

1. Бейнематериалмен жұмыс — 10 минут. Видеоны немесе тақырыпқа қатысты таңдалған үзіндісін қарайды. «Білім алушының әрекеті», «Рефлексияның орны», «Мұғалімнің қолдауы» бағыттары бойынша негізгі ойларды жазады. 2. Алғашқы әрекет және талдау — 8 минут. Жұптар «Топтық жұмыста әр қатысушының үлесін қалай қамтамасыз етуге болады?» сұрағына үш қадамдық нұсқаулық әзірлейді. Басқа жұп нұсқаулықты екі критериймен бағалайды: әрекеттердің нақтылығы және барлық қатысушының үлесін ескеруі. Авторлар қай тәсілді қолданғанын және қай тұсы толықтыруды қажет ететінін талдайды. 3. Жетілдіру және қайта орындау — 12 минут. Жұптар кері байланыс негізінде нұсқаулықты жаңартады. Бастапқы және соңғы нұсқаны салыстырып, екі өзгерісті негіздейді. Одан кейін өз пәніндегі бір тапсырманы «әрекет — талдау — өзгеріс — қайта орындау» құрылымына бейімдейді. Қолдау қажет қатысушыларға кезеңдер үлгісі беріледі; ерте аяқтағандар білім алушыға тәсілді өздігінен таңдауға мүмкіндік қосады.

https://www.youtube.com/watch?v=8E0tXwV1PB4

Сабақтың соңы

Бірнеше жұп бастапқы және жетілдірілген жұмысының айырмашылығын таныстырады. Тыңдаушылар өзгерістің қандай дәлелге сүйенгенін және нәтижені қалай жақсартқанын сұрайды. Мұғалім рефлексияны тапсырмадан кейінгі пікірмен шектемей, келесі әрекетті өзгертуге пайдаланудың маңызын қорытындылайды.

https://www.youtube.com/watch?v=8E0tXwV1PB4

Рефлексия

Қатысушылар үш сұраққа жауап береді: «Қандай тәсіл қолдандым және ол қаншалықты тиімді болды?», «Кері байланыс негізінде нені өзгерттім?», «Осы тәжірибені келесі тапсырмада қалай пайдаланамын?». Жауабында өз жұмысынан кемінде бір нақты мысал келтіреді.

https://www.youtube.com/watch?v=8E0tXwV1PB4

Пікірлер(0)