Шетелдік психологиядағы рефлексияны зерттеу

Абдиркенова Акбидаш
Абдиркенова Акбидаш
Қостанай облысы
Қостанай
Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті
XXI ғасыр дағдылары
Сынып:
Үйренудi үйрену
Бөлім:
Үйренудi үйрену
Тақырып:

Шетелдік психологиядағы рефлексияны зерттеу

10.11.2026
0
PDF жүктеу WORD жүктеу
Оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтемеу):

Шетелдік психологиядағы рефлексияны түсіндіру тәсілдерін салыстыру; теориялық тұжырымдарды дереккөзге сүйеніп талдау және олардың оқу тәжірибесін түсіндірудегі мүмкіндігін бағалау.

Сабақтың мақсаты:

Бейнематериалда қарастырылған рефлексия туралы негізгі тұжырымдарды анықтау; екі теориялық түсіндіруді ортақ өлшемдер бойынша салыстыру; бір тұжырымды оқу жағдаятын талдауға қолданып, оның мүмкіндігі мен шектеуін көрсету.

Тілдік мақсаттар:

 Білім алушылар теориялық тұжырымды өз сөзімен жеткізеді, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын түсіндіреді және дереккөзге сілтеме жасайды. Негізгі ұғымдар: рефлексия, өзіндік таным, ойлау, тәжірибе, теориялық тәсіл, метатаным, зерттеу, түсіндіру. Сөйлеу үлгілері: «Бұл тәсілде рефлексия … ретінде түсіндіріледі»; «Екі тұжырымның ортақ белгісі — …»; «Негізгі айырмашылығы — …»; «Осы жағдаятты түсіндіру үшін … қолдануға болады, алайда …».

Күтілетін нәтиже:

 Білім алушы рефлексия туралы екі теориялық тұжырымды дереккөзімен байланыстырып сипаттайды; оларды үш өлшем бойынша салыстырады; бір оқу жағдаятына теориялық түсіндіру ұсынып, оны қолданудың бір шектеуін атайды.

Бағалау критерийлері:

1. Екі тұжырымның негізгі ойын мағынасын бұрмаламай жеткізеді. 2. Авторды немесе дереккөзді нақты көрсетеді. 3. Тұжырымдарды рефлексияның нысаны, іске асу үдерісі және қызметі бойынша салыстырады. 4. Таңдалған тұжырымды жағдаяттағы нақты әрекетпен байланыстырады. 5. Теориялық түсіндіру мен дәлелденген фактіні ажыратып, бір шектеуді көрсетеді.

Құндылықтарды дарыту:

Академиялық адалдық: автордың пікірін өз ойынан ажырату, дереккөзді көрсету. Құрмет: әртүрлі ғылыми ұстанымды мазмұны мен дәлелі бойынша талқылау. Ашықтық: бастапқы түсінігін жаңа ақпарат негізінде қайта қарау. Ынтымақтастық: салыстыру нәтижесін бірлесіп әзірлеу және нақтылаушы сұрақтар қою.

АКТ-ны қолдану дағдылары:

Бейнематериалдағы қажетті ойға уақыт белгісін жазу; зерттеуші мен еңбектің атауын электрондық дереккөзден нақтылау; салыстыру кестесін ортақ құжатта толтыру; пайдаланылған материалдың сілтемесін сақтау. Интернет болмаған жағдайда мұғалім дайындаған дереккөз үзінділері қолданылады.

Пәнаралық байланыс:

 Психология: ойлау, өзіндік таным және метатаным. Педагогика: оқу тәжірибесін талдау және білім алушының дербестігін дамыту. Ғылым тарихы: ғылыми түсініктердің қалыптасуы мен өзгеруі. Қазақ тілі: ғылыми мәтінді түсіну, салыстыру және дәлелді тұжырым жасау.

Бастапқы білім:

Білім алушылар рефлексияны оқиғаны сипаттаудан ажыратады. Алдыңғы сабақтан тәжірибені дерекке сүйеніп талдау және келесі әрекетті жоспарлау туралы түсініктері бар. Дереккөздегі пікірді өз сөзімен жеткізу және салыстыру кестесін толтыру тәжірибесіне сүйенеді.

Сабақ барысы

Сабақ кезеңдері Жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

Сабақтың басы

Мұғалім «Адам өз әрекеті туралы ойланғанда нені талдауы мүмкін?» деген сұрақ қояды. Қатысушылар ойлау тәсілі, қабылданған шешім, сезім, нәтиже сияқты жауаптарды ұсынады. Жұптар бір әрекетті әртүрлі қырынан түсіндіруге болатынын талқылайды. Мұғалім сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырады.

https://www.youtube.com/watch?v=vdfiAfi4bao

Сабақтың ортасы

1. Бейнематериалмен жұмыс — 10 минут. Видеоны немесе таңдалған үзіндісін қарайды. «Зерттеуші немесе дереккөз — негізгі тұжырым — рефлексияның қызметі» кестесіне жазба түсіреді. Мұғалім салыстыруға арналған екі тұжырымды нақтылайды; қажет болса, авторы көрсетілген қысқа мәтін үзінділерін ұсынады. 2. Салыстыру — 8 минут. Жұптар екі тұжырымды үш сұрақ бойынша салыстырады: «Адам нені талдайды?», «Талдау қалай жүзеге асады?», «Ол қандай қызмет атқарады?». Бір ұқсастық пен бір айырмашылықты мәтінге немесе видеоға сүйеніп түсіндіреді. 3. Қолдану — 12 минут. «Білім алушы тапсырмада қате жіберді, шешу жолын қайта қарап, келесі әрекетін өзгертті» жағдаяты беріледі. Топтар бір тұжырымды таңдап, осы әрекетті түсіндіреді және рефлексияны тереңдететін үш сұрақ құрастырады. Мысалы: «Қандай тәсілді қолдандың?», «Оның қай тұсы нәтиже бермеді?», «Келесі жолы нені өзгертесің?». Соңында жағдаятта жетіспейтін бір ақпаратты атайды. Қолдау қажет қатысушыларға салыстыру сұрақтары беріледі; ерте аяқтағандар екінші тұжырыммен балама түсіндіру ұсынады.

https://www.youtube.com/watch?v=vdfiAfi4bao

Сабақтың соңы

Топтар өз түсіндірулерін таныстырады. Тыңдаушылар теорияға сәйкестігін, жағдаяттағы әрекетпен байланысын және қорытындының негізділігін бағалайды. Әр топ бір нақтылау енгізеді. Мұғалім ғылыми тәсілдерді салыстыруда олардың қандай сұраққа жауап беретінін және қандай дерекке сүйенетінін анықтау маңызды екенін қорытындылайды.

https://www.youtube.com/watch?v=vdfiAfi4bao

Рефлексия

Қатысушылар сөйлемдерді аяқтайды: «Рефлексия туралы түсінігім … толықты»; «Екі тұжырымды салыстырғанда … байқадым»; «Тәжірибемді талдауда … сұрағын қолданамын». Өз жұмысында дереккөзге сүйенген бір тұжырымды және қосымша тексеруді қажет ететін бір сұрақты белгілейді.

https://www.youtube.com/watch?v=vdfiAfi4bao

Пікірлер(0)