Педагогикалық рефлексияны жоғары мектеп педагогының инновациялық қызметі ретінде дамыту

Абдиркенова Акбидаш
Абдиркенова Акбидаш
Қостанай облысы
Қостанай
Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті
XXI ғасыр дағдылары
Сынып:
Үйренудi үйрену
Бөлім:
Үйренудi үйрену
Тақырып:

Педагогикалық рефлексияны жоғары мектеп педагогының инновациялық қызметі ретінде дамыту

10.11.2026
0
PDF жүктеу WORD жүктеу
Оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтемеу):

Педагогикалық рефлексияның кәсіби тәжірибені жетілдірудегі рөлін түсіну; педагогикалық шешімдерді деректер негізінде талдау және оқыту тәжірибесіне енгізілетін өзгерісті жоспарлау.

Сабақтың мақсаты:

Педагогикалық рефлексияны оқиғаны жай сипаттаудан ажырату; сабақ туралы деректерге сүйеніп, қабылданған шешімнің ықтимал әсерін талдау; бір өзгерісті сынақтан өткізу және нәтижесін бағалау жоспарын әзірлеу.

Тілдік мақсаттар:

Білім алушылар кәсіби тәжірибені сипаттайды, себептер туралы болжам ұсынады және жетілдіру қадамын дәлелдейді. Негізгі ұғымдар: педагогикалық рефлексия, кәсіби даму, инновациялық қызмет, өзіндік талдау, дәлел, кері байланыс, өзгеріс, нәтиже. Сөйлеу үлгілері: «Мен … әрекетін таңдадым, себебі …»; «Қолдағы деректер … көрсетеді»; «Ықтимал себептердің бірі — …»; «Келесі жолы … өзгертемін»; «Өзгерістің нәтижесін … арқылы тексеремін».

Күтілетін нәтиже:

Білім алушы сипаттау мен рефлексивті талдаудың айырмашылығын түсіндіреді; бір педагогикалық жағдаятты дерек, ықтимал себеп және балама әрекет тұрғысынан талдайды; өзгеріс, күтілетін нәтиже және екі бағалау көрсеткіші қамтылған жетілдіру жоспарын әзірлейді.

Бағалау критерийлері:

1. Оқиғаны сипаттау мен оның себептерін, салдарын талдауды ажыратады. 2. Талдауда кемінде екі нақты дерекке сүйенеді. 3. Бір ықтимал себепті және бір балама түсіндіруді ұсынады. 4. Ұсынылған өзгерісті анықталған мәселемен байланыстырады. 5. Өзгеріс нәтижесін бағалауға арналған екі бақыланатын көрсеткішті белгілейді.

Құндылықтарды дарыту:

Адалдық: тәжірибенің сәтті және қиын тұстарын деректерге сүйеніп көрсету. Құрмет: білім алушыны немесе әріптесті кінәламай, әрекеттер мен жағдайларды талдау. Ынтымақтастық: әріптестің сұрағы мен кері байланысын даму ресурсы ретінде қабылдау. Өмір бойы білім алу: тәжірибені жүйелі қайта қарап, жетілдіру қадамын жоспарлау.

АКТ-ны қолдану дағдылары:

Электрондық рефлексия күнделігін жүргізу; анонимді сауалнама жауаптарын жинақтау; оқу жұмыстарының нәтижесін кестеде салыстыру; ортақ құжатта кері байланыс беру. Нақты тәжірибе материалдарын талдағанда білім алушылардың аты-жөні мен жеке деректерін жасырын сақтау. Интернет болмаған жағдайда қағаз күнделік пен жауап парақтары пайдаланылады.

Пәнаралық байланыс:

Педагогика: оқыту тәжірибесін талдау және жетілдіру. Психология: өзіндік таным, метатаным және кәсіби өзіндік реттеу. Зерттеу әдіснамасы: дерек жинау, балама түсіндірулерді қарастыру, қорытындының шектеулерін ескеру. Информатика: сауалнама деректерін өңдеу және нәтижелерді ұсыну.

Бастапқы білім:

Білім алушылар оқу мақсаты, бағалау критерийі және кері байланыс ұғымдарын біледі. Алдыңғы сабақтардан дәлелге сүйеніп қорытынды жасау мен оқыту тәсілін мақсатқа сәйкес таңдау тәжірибесіне ие. Өзінің немесе ұсынылған педагогикалық тәжірибенің бір эпизодын сипаттай алады.

Сабақ барысы

Сабақ кезеңдері Жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

Сабақтың басы

Мұғалім екі жазбаны ұсынады: «Сабақта топтық жұмыс өткізілді» және «Топтық жұмыста 20 қатысушының алтауы ғана сөйледі. Келесі жолы әр қатысушыға жеке ойлану уақытын беріп, оның қатысуға әсерін тексеремін». Қатысушылар қай жазба тәжірибені жетілдіруге көбірек мүмкіндік беретінін түсіндіреді. Мұғалім сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырады.

https://www.youtube.com/watch?v=rvLS4r1eS64

Сабақтың ортасы

1. Бейнематериалмен жұмыс — 10 минут. Видеоны немесе тақырыпқа қатысты таңдалған үзіндісін қарайды. «Рефлексияның мақсаты», «Талдауға негіз болатын ақпарат», «Тәжірибені өзгерту мүмкіндігі» бағыттары бойынша жазба жасайды. 2. Жағдаятты талдау — 8 минут. Мұғалім шартты деректер ұсынады: семинарда 20 қатысушының алтауы сөйледі; қорытынды тапсырмада 12 қатысушы негізгі ұғымды дұрыс қолданды; анонимді кері байланыста сегіз қатысушы дайындалуға уақыт жеткіліксіз болғанын жазды. Жұптар деректерді жорамалдардан ажыратып, қатысудың шектеулі болуына екі ықтимал түсіндіру ұсынады. 3. Жетілдіру жоспары — 12 минут. Топтар бір өзгерісті таңдайды: мысалы, жалпы талқылауға дейін екі минут жеке жазба және жұптық пікір алмасу енгізу. «Мәселе — дерек — өзгеріс — күтілетін нәтиже — тексеру» құрылымымен жоспар жасайды. Көрсеткіш ретінде пікір білдірген қатысушылар санын және негізгі ұғымды дұрыс қолданған жұмыстар үлесін белгілейді. Қолдау қажет қатысушыларға құрылым беріледі; ерте аяқтағандар нәтижеге әсер етуі мүмкін басқа факторды көрсетеді.

https://www.youtube.com/watch?v=rvLS4r1eS64

Сабақтың соңы

Топтар жоспарларын таныстырады. Тыңдаушылар «Өзгеріс қандай дерекке негізделген?», «Оның әсері қалай тексеріледі?», «Қандай қосымша түсіндіру болуы мүмкін?» сұрақтарын қояды. Әр топ жоспарына бір түзету енгізеді. Мұғалім рефлексияның кәсіби құндылығы талдаудан кейінгі негізді әрекет пен оның нәтижесін қайта қарауда көрінетінін қорытындылайды.

https://www.youtube.com/watch?v=rvLS4r1eS64

Рефлексия

Қатысушылар сөйлемдерді аяқтайды: «Бұрын тәжірибемді … арқылы бағалайтынмын, енді … дерегін де ескеремін»; «Келесі сабағымда … өзгерісін сынаймын»; «Оның нәтижесін … арқылы тексеремін». Өз жоспарының бір негізді тұсын және нақтылауды қажет ететін бір тұсын белгілейді.

https://www.youtube.com/watch?v=rvLS4r1eS64

Пікірлер(0)